Ngày 27/10/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư 63/2026/TT-BKHCN, quy định cấm nhập khẩu các thiết bị công nghệ cũ, có hiệu lực từ 1/1/2027. Thông tư này đã gây ra nhiều tranh luận trong cộng đồng, đặc biệt là về việc liệu người tiêu dùng có còn được mua bán các thiết bị công nghệ đã qua sử dụng hay không.
Thông tư 63/2026 không phải là một chính sách mới hoàn toàn. Trên thực tế, việc cấm nhập khẩu sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng đã được áp dụng từ năm 2007. Tuy nhiên, điểm mới của thông tư lần này là việc cấm nhập khẩu cả các sản phẩm đã được tân trang (refurbished). Thông tư này được ban hành dựa trên Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Quản lý ngoại thương và Nghị định 292/2026/NĐ-CP.
Danh mục sản phẩm bị cấm nhập khẩu được liệt kê theo mã số hàng hóa (mã HS), bao gồm các nhóm sản phẩm như máy in, máy tính, điện thoại thông minh, máy ảnh kỹ thuật số, và nhiều thiết bị khác. Đặc biệt, lệnh cấm áp dụng cho cả bộ phận, phụ kiện và linh kiện điện tử đã qua sử dụng của các sản phẩm trong danh mục.
Một điểm quan trọng cần lưu ý là Thông tư 63/2026 chỉ điều chỉnh hành vi nhập khẩu, không yêu cầu người dùng phải ngừng sử dụng các thiết bị cũ đã lưu hành hợp pháp trong nước. Điều này có nghĩa là người tiêu dùng vẫn có thể mua bán các thiết bị đã qua sử dụng trong nước mà không vi phạm quy định.
Ngoài ra, Thông tư cũng không cấm tuyệt đối mọi thiết bị cũ. Các thiết bị đã qua sử dụng vẫn có thể được nhập khẩu nếu đáp ứng điều kiện pháp luật và phục vụ cho các dự án sản xuất, nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ số. Thông tư 26/2025/TT-BKHCN cũng cho phép nhập khẩu thiết bị cũ cho mục đích đặc thù, nghiên cứu khoa học hoặc gia công cho thương nhân nước ngoài.
Lý do cấm nhập khẩu thiết bị công nghệ cũ
Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, lý do chính của việc cấm nhập khẩu thiết bị công nghệ cũ là để ngăn chặn Việt Nam trở thành “bãi rác” điện tử của thế giới. Ngoài ra, việc này còn nhằm đảm bảo an toàn thông tin, tránh nguy cơ lộ lọt dữ liệu từ các thiết bị không rõ nguồn gốc, và giảm thiểu rủi ro cháy nổ từ pin và linh kiện đã xuống cấp.
Thông tư này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến những người kinh doanh máy cũ nhập khẩu từ nước ngoài, đặc biệt là các cửa hàng nhập điện thoại, laptop đã qua sử dụng từ Mỹ, Nhật, Hàn Quốc. Những người tiêu dùng quen mua hàng cũ giá rẻ từ nước ngoài cũng sẽ gặp khó khăn khi hàng hóa có thể bị giữ lại ở hải quan.
Tuy nhiên, đối với người tiêu dùng mua máy chính hãng và các hệ thống bán lẻ trong nước, Thông tư 63/2026 không gây ảnh hưởng lớn. Thậm chí, thị trường máy cũ trong nước có thể được hưởng lợi khi giảm bớt sự cạnh tranh từ hàng nhập khẩu.
Thông tư 63/2026 không chỉ là một biện pháp bảo vệ môi trường và an toàn thông tin, mà còn là một bước đi nhằm phát triển thị trường công nghệ trong nước. Mặc dù có thể gây ra một số khó khăn cho người kinh doanh và người tiêu dùng quen thuộc với hàng nhập khẩu, nhưng đây cũng là cơ hội để thị trường máy cũ trong nước phát triển bền vững hơn. Người tiêu dùng cần nắm rõ các quy định để có thể tiếp tục sử dụng và mua bán thiết bị công nghệ một cách hợp pháp và an toàn.
