Ngày 3/11, tại Hà Nội, Ban Cơ yếu Chính phủ và Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) đã chính thức ra mắt chip bảo mật VGC v1.0 cùng nền tảng bán dẫn bảo mật đầu tiên do Việt Nam tự thiết kế. Sự kiện này không chỉ đánh dấu một bước tiến quan trọng trong ngành vi mạch bán dẫn và an ninh mật mã quốc gia, mà còn khẳng định quyết tâm của Việt Nam trong việc bảo vệ chủ quyền số từ công nghệ lõi.
Bước Đột Phá Trong Công Nghệ Bán Dẫn Bảo Mật
Trong hơn 80 năm qua, Ngành Cơ yếu Việt Nam đã làm chủ các thuật toán mật mã trên phần mềm để bảo vệ bí mật nhà nước. Tuy nhiên, với nguy cơ lộ lọt dữ liệu từ các chip nhập khẩu, việc phát triển một lớp bảo vệ ngay trên phần cứng trở nên cấp thiết. Đáp ứng yêu cầu này, Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel đã hợp tác phát triển nền tảng bán dẫn bảo mật, với sản phẩm đầu tiên là chip VGC v1.0.
Chip VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 × 10 mm, chứa 300 triệu bóng bán dẫn và được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm. Theo kết quả đo kiểm, chip này có khả năng mã hóa và giải mã nhanh gấp 15 lần so với giải pháp thuần phần mềm trong cùng tác vụ. Đội ngũ kỹ sư cũng đã áp dụng các biện pháp kỹ thuật để bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển tới nhà máy chế tạo, nhằm hạn chế nguy cơ lộ lọt hoặc dịch ngược.
Nền Tảng Bán Dẫn Bảo Mật: Bệ Phóng Cho Tương Lai
Không chỉ dừng lại ở chip VGC v1.0, sự kiện còn nhấn mạnh ý nghĩa của nền tảng bán dẫn bảo mật. Dựa trên kiến trúc tập lệnh mở RISC-V, đội ngũ kỹ sư có thể chủ động điều chỉnh và làm chủ thiết kế từ gốc, giúp các sản phẩm sau kế thừa thành quả đã có thay vì bắt đầu lại từ đầu. Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, khẳng định rằng nghiên cứu, thiết kế và phát triển chip bán dẫn bảo mật là lĩnh vực rất khó, đòi hỏi sự tích lũy lâu dài về tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.
Ứng Dụng Đa Dạng Của Chip VGC v1.0
Chip VGC v1.0 bước đầu được ứng dụng trong USB lưu trữ an toàn cho các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Tiếp theo, chip này sẽ phục vụ hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, nơi có hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành. Không chỉ phục vụ quốc phòng và an ninh, chip bảo mật VGC v1.0 còn có tiềm năng ứng dụng trong nhiều lĩnh vực kinh tế – xã hội như bảo vệ hồ sơ, hợp đồng và dữ liệu khách hàng trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng; bảo đảm an toàn cho các thiết bị kết nối như camera giám sát, cảm biến môi trường, trạm quan trắc trước nguy cơ bị xâm nhập trái phép.
Thỏa Thuận Hợp Tác Khép Kín Chuỗi Giá Trị
Trong khuôn khổ lễ ra mắt, Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel đã ký thỏa thuận hợp tác theo bốn trụ cột trọng tâm. Thứ nhất, hai bên triển khai phương án đưa VGC v1.0 vào sản xuất loạt, hướng tới trang bị cho các thiết bị bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ. Thứ hai, hai bên phối hợp phát triển nền tảng vi mạch bảo mật đa lõi, tích hợp các thành phần mật mã chuyên dụng cho những ứng dụng quy mô lớn. Thứ ba, hai bên đào tạo nhân lực chuyên sâu về thiết kế vi mạch, mật mã và an toàn phần cứng. Cuối cùng, thỏa thuận cũng đặt ra việc thử nghiệm sản phẩm trên thiết bị thực tế, kiểm định và đánh giá trước khi đưa vào sử dụng.
Bước Chuyển Mình Lịch Sử
Sự kiện ra mắt chip VGC v1.0 và nền tảng bán dẫn bảo mật không chỉ đánh dấu bước chuyển mình lịch sử của Việt Nam từ vị thế người sử dụng công nghệ thành nhà kiến tạo công nghệ, mà còn khẳng định trí tuệ Việt Nam trong việc chủ động bảo vệ chủ quyền số quốc gia. Trung tướng Vũ Ngọc Thiềm, Trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ, nhấn mạnh rằng VGC v1.0 mới chỉ là bước khởi đầu. Việc phát triển chip và thiết bị ứng dụng phải tiếp tục được hoàn thiện, kiểm thử, đánh giá và kiểm định theo các yêu cầu tương ứng với từng môi trường sử dụng. Năng lực công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được kiểm chứng bằng độ an toàn, độ tin cậy và hiệu quả trong thực tiễn.
Với sự hợp tác chặt chẽ giữa Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel, cùng với nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao tại Hòa Lạc đang được xây dựng, Việt Nam đang tiến tới làm chủ trọn vẹn chuỗi giá trị bán dẫn – thiết kế – sản xuất – đóng gói, góp phần bảo đảm an ninh nguồn cung trước những biến động địa chính trị. Đây là minh chứng rõ ràng cho sự quyết tâm và khả năng của Việt Nam trong việc bảo vệ chủ quyền số và phát triển công nghệ chiến lược quốc gia.
